Medicijnen bij zwangerschap

3 november 2009 |

Doctor Fokaline Vroom stelde deze vraag centraal in haar promotieonderzoek aan de Rijks Universiteit Groningen. Het Reumafonds bood financiële steun aan deze belangwekkende studie.

Dilemma
Vroeger gaven de artsen aan vrouwen met reuma het advies om geen kinderen te krijgen. Er waren toen nog geen medicijnen die het proces van reuma konden vertragen. Lichamelijk gezien zou het daardoor te moeilijk zijn om voor kinderen te zorgen. Inmiddels is dat anders: er zijn middelen die de ontstekingen van reuma kunnen tegengaan, de zogenaamde DMARDs (Disease modifying anti-rheumatic drugs). Maar in hoeverre zijn deze relatief zware middelen te combineren met zwangerschap? "Patiënten van nu zijn mondiger dan vroeger", zegt Fokaline Vroom. "Tegenwoordig neem je niet zomaar genoegen met het advies om geen kinderen te krijgen. Het is een afweging van de patiënt zelf, in samenspraak met de arts. Dit maakt het des te belangrijker dat er goede informatie is. Want het is nogal een dilemma. Je weet niet wat de medicijnen doen met je ongeboren kind, maar je weet ook niet wat er gebeurt als je stopt met de medicijnen. Wat als je reuma zo erg opspeelt en je daardoor blijvende beperkingen krijgt?"

Advies op maat
Fokaline Vroom dook vier jaar lang in het onderwerp. Zij deed een grote literatuurstudie om alle beschikbare kennis op een rij te zetten. Daarnaast analyseerde zij Nederlandse en Engelse gegevens over vrouwen die de betreffende medicijnen (DMARDs) tijdens of vlak voor hun zwangerschap gebruikten. Uit de analyse bleek dat er geen specifiek patroon in het gebruik is waar te nemen. Per patiënt geven de artsen een op maat gesneden advies, dat per geval erg kan verschillen. Verder interviewde Vroom patiënten en reumatologen over het gebruik van anti-reumamiddelen tijdens de zwangerschap. "Er zijn aanwijzingen dat het meest gebruikte anti-reumamiddel kan leiden tot aangeboren afwijkingen, zoals in het gezicht, het skelet en het hart. Ook denken we aan vroeggeboorte en een te laag geboortegewicht. Dit zijn problemen die later tot ziektes of ontwikkelingsachterstanden kunnen leiden. Uit mijn literatuurstudie bleek echter dat goede kennis over dit onderwerp nog ontbreekt. Ook de reumatologen en patiënten delen die mening. Patiënten gaven aan behoefte te hebben aan een goede brochure over hun medicijnen in combinatie met zwangerschap."

Fokaline Vroom (Noordoostpolder, 1977) studeerde farmacie aan de Rijksuniversiteit Groningen; waar zij haar promotieonderzoek uitvoerde bij de basiseenheid Farmaco-epidemiologie en Farmaco-economie in samenwerking met Farmacotherapie en Farmaceutische patiëntenzorg, onderzoeksscholen GUIDE en SHARE. Inmiddels is zij werkzaam bij het Centrum voor Kwaliteit van Chemisch Farmaceutische Producten (KCF) van het RIVM.