|

Sjögren

6 kortlopende onderzoeken naar het syndroom van Sjögren

Wat prikkelt het afweersysteem bij het syndroom van Sjögren?
In dit onderzoek wordt het ontstekingsbevorderende eiwit TSLP in het bloed en de ontstekingshaarden van patiënten met het syndroom van Sjögren aan een nauwe inspectie onderworpen. Dr. Joël van Roon van het UMCUtrecht hoopt dat dit aanknopingspunten voor een nieuwe behandeling oplevert.

TSLP is een eiwit dat belangrijke afweercellen (T en B cellen en dendritsche cellen) kan activeren. Bij reumatoïde artritis is al meer bekend over de rol van TSLP in autoimmuniteit. Maar TSLP wordt ook aangetroffen in speekselklieren van Sjögrenpatiënten.

In dit project zal dr. van Roon meten hoeveel van dit eiwit aanwezig is in het bloed en in de ontstekingshaarden bij Sjögrenpatiënten. En of de hoeveelheid overeenkomt met de ernst van de ziekteverschijnselen. Daarna kijkt hij wat er gebeurt als je TSLP blokkeert. Nemen de ontstekingsprocessen dan af? Dat zou een nieuwe behandeling kunnen opleveren.

Project: IL-7-related cytokine thymic stromal lymphopoietin: a new therapeutic target for primary Sjögren syndrome and rheumatoid arthritis
Projectleider: Dr. J.A.G. van Roon
Universiteit: UMCUtrecht
Verwachte afronding: 2014

Moeheid en depressie Bij Sjögren door interferon?
Is het eiwit interferon aanwezig in het bloed van mensen met het syndroom van Sjögren? Veroorzaakt het vermoeidheid en depressieve gevoelens? En zou je de interferon kunnen blokkeren, zodat er minder vermoeidheid is? Dat zijn de belangrijkste vragen in dit onderzoek van dr. Marjan Versnel van het Erasmus MC te Rotterdam.

Interferonen zijn natuurlijke eiwitten die afweercellen produceren na contact met een virus of bacterie. Zij zijn belangrijk bij het bestrijden van infecties. Interferon wordt ook gebruikt als geneesmiddel, onder andere bij hepatitis C infecties.
Over de aanwezigheid en de rol van interferon bij het syndroom van Sjögren is weinig bekend. Dit onderzoek zou kunnen leiden tot een nieuwe behandeling bij mensen met Sjögren die het interferon in hun bloed blijken te hebben.

Project: The Interferon type I signature in primary Sjögren's Syndrome: prevalance and associations with disease activity, fatigue and depressed mood
Projectleider: dr. M.A. Versnel
Universiteit: ErasmusMC Rotterdam
Verwachte afronding: 2014

B-cellen bij Sjögren
Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte waarbij ontstekingen ontstaan in bijvoorbeeld speeksel- en traanklieren, maar ook op vele plaatsen elders in het lichaam. Zoals bij alle auto-immuunziekten gaat er ook hier iets mis in de afweer.

Hoewel er steeds meer bekend is over verschillende afweercellen, zoals T-cellen en B-cellen, weten we ook nog heel veel niet. Prof. dr. Cees Kallenberg gaat na welke rol B cellen spelen bij speekselklierontstekingen. Hij kijkt hierbij vooral ook naar de B-cellen die terugkomen als patiënten stoppen met een behandeling met B-cel remmers.

Titel: Which B cells are responsible for initiation of Sjögren's Syndrome?
Projectleider: Prof. dr.C.G.M. Kallenberg
Universiteit: UMC Groningen
Verwachte afronding: 2011

Geen speekselklierontstekingen meer?
Patiënten met het syndroom van Sjögren hebben last van ontstekingen in speekselklieren. Zij hebben daardoor een droge mond, moeite met slikken en krijgen snel infecties. Daarnaast zijn er nog veel meer klachten.

Door een veranderd gen in de speekselklier te brengen hoopt prof. dr. Paul-Peter Tak de ontsteking te verminderen. Het is de bedoeling dat dit op termijn een nieuwe medicijn oplevert dat alleen in de speekselklier zelf werkt en geen bijwerkingen heeft in de rest van het lichaam.

Titel: Developing salivary gland gene therapy for the local signs and symptoms of Sjögren's syndrome
Projectleider: Prof. dr. P.P.Tak
Universiteit: AMC Amsterdam
Verwachte afronding: 2011

T-cellen bij hun kladden pakken
Bepaalde soorten T-cellen (afweercellen) lijken iets te maken te hebben met de ontstekingen die mensen met het syndroom van Sjögren krijgen in traan- en speekselklieren. Ze zouden zelfs verantwoordelijk kunnen zijn voor beschadigingen in de klieren.

Maar hoe vind je die speciale T-cellen? Dr. Joel van Roon ziet een mogelijkheid. Deze cellen hebben namelijk een antenne (de IL-7 receptor) bovenop waaraan ze te herkennen zijn. Misschien zijn de speciale T-cellen zo aan te pakken. Maar dat zal dit onderzoek uitwijzen.

Titel:Reducing immunopathology in patients with primary Sjögren's syndrome by selective effector T cell targeting
Projectleider: Dr. J.A.G. van Roon
Universiteit: UMC Utrecht
Verwachte afronding: 2011

Psychologisch wapen tegen chronische moeheid bij ziekte van Sjögren
De ziekte van Sjögren is één van de vele reumatische ziektes. Kenmerken van de aandoening zijn onder meer: ontstoken speekselklieren, droge ogen en mond, gewrichts- en spierklachten en een uitputtende moeheid.

Kunsttranen en ontstekingsremmende medicijnen kunnen helpen de symptomen van de ziekte te bestrijden. En uit een recent onderzoek blijkt dat de moeheid baat kan hebben bij psychologische behandeling.

Prof. dr. Rinie Geenen (psycholoog) en dr. Aike Kruize (reumatoloog) onderzoeken twee dingen. Allereerst gaan ze na welke psychologische mechanismen een rol spelen bij de blijvende ernstige moeheid bij de ziekte van Sjögren? Maakt het bijvoorbeeld uit op welke manier je met emoties omgaat? Of hoe hulpeloos je je voelt?

Daarna testen zij bij een aantal groepen patiënten verschillende psychologische therapieën. Uiteindelijk moet duidelijk worden welke methode het beste helpt.

Titel: Psychological evaluation and management of fatigue, dryness, myalgia, and arthralgia in Sjögren's syndrome and non-Sjögren's sicca syndrome
Projectleider: Prof. dr. R. Geenen
Universiteit: UMC Utrecht
Verwachte afronding: 2012