|

Reumatoïde artritis

Welke medicijnen kunnen u helpen?

Het gebruik van medicijnen staat centraal bij de behandeling van reumatoïde artritis (RA). Er zijn verschillende soorten medicijnen. Bij complicaties van de ziekte zijn vaak weer andere medicijnen of behandelingen nodig.

Medicijnen staan centraal
Medicijnen vormen bij reumatoïde artritis het belangrijkste middel om de ontstekingen af te remmen en de pijn te verminderen. Het gaat hier niet om een enkele kuur. U heeft altijd 1 of meer medicijnen nodig.

Om een chronische ontsteking goed onder controle te krijgen, is het belangrijk uw medicijnen steeds op vaste tijden in te nemen. Als u dit niet doet, wordt er geen goede concentratie van het medicijn in het bloed opgebouwd en heeft het middel geen effect. Alleen bij bijwerkingen kunt u stoppen met de medicijnen en moet u zo snel mogelijk met uw arts overleggen.

Welke keuze
Bij de medicijnkeuze kijkt uw arts naar de ernst van de ziekte, de bijwerkingen die het middel kan geven en de reactie van uw lichaam op het middel. Steeds weer maakt uw arts de afweging tussen de schade die de ziekte aan de gewrichten kan veroorzaken en de mogelijke bijwerkingen van een medicijn. Hoe deze balans uitvalt, is bij iedereen anders.

Volg de voorschriften
Het is belangrijk dat u de medicijnen inneemt zoals ze zijn voorgeschreven. Alleen dan kunnen u en uw arts vaststellen of het doel bereikt wordt. Sommige mensen hebben er moeite mee om regelmatig medicijnen te nemen. Ze zijn bijvoorbeeld bang voor eventuele bijwerkingen. Verberg deze gevoelens niet, maar bespreek ze met uw arts.

Er zijn verschillende soorten medicijnen tegen reuma:

• Eenvoudige pijnstillers
• Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's)
• Klassieke reumaremmers (DMARD's)
• Biologische reumaremmers (biologicals)

Als de activiteit van reumatoïde artritis toeneemt en er zelfs complicaties optreden, kan uw arts de volgende stappen zetten:

• Verhogen dosering: is afhankelijk van uw lichaamsgewicht, lever- en nierfunctie en of u medicijnen verdraagt. Bij methotrexaat kunt u van tabletten overgaan op injecties, waardoor het middel beter in het lichaam wordt opgenomen. Het effect van zo'n verhoging in dosering is pas na enkele weken merkbaar
• Veranderen medicijnen: overstappen op een andere klassieke ontstekingsremmer en eventueel ook een andere ontstekingsremmende pijnstiller. Het effect is vaak pas na 3 maanden merkbaar. Daarom kan uw arts eventueel kiezen voor een tijdelijke behandeling met prednison (tabletten of injectie)
• Combineren medicijnen: U kunt ook 2 of 3 klassieke ontstekingsremmers met elkaar combineren, wat een versterkend effect kan geven. Ook hier duurt het 3 maanden voordat u effect mag verwachten
• Overgaan op biologicals: als na gebruik van 2 of meer klassieke ontstekingsremmers waaronder methotrexaat, de reumatoïde artritis erg actief blijft, kan uw arts overgaan tot behandeling met een biological. Eerst bekijkt de arts of u geen infecties, tuberculose of een kwaadaardige ziekte heeft. Deze ziekten kunnen namelijk verergeren door de behandeling met biologicals en moeten dus eerst worden behandeld.
  
  

Biologicals bij reumatoïde artritis
In Nederland zijn voor reumatoïde artritis de volgende biologicals geregistreerd: adalimumab, infliximab, etanercept, golimumab, certolizumab pegol, anakinra, abatacept, rituximab en tocilizumab. Een geregistreerd medicijn mag door een medisch specialist worden voorgeschreven. Informeer bij uw zorgverzekeraar of deze biologische ontstekingsremmers worden vergoed.

Er wordt veel onderzoek gedaan naar nieuwe biologicals. Soms zijn er mogelijkheden om als patiënt mee te doen aan zo'n onderzoek. De reumatoloog kan u op de hoogte houden van de laatste ontwikkelingen.

Als afbouwen kan
Als de ziekte voldoende tot rust komt, zal uw arts eerst proberen de (ontstekingsremmende) pijnstillers af te bouwen en pas na 1 tot 2 jaar ook de ontstekingsremmer.
Het is in uw eigen belang dat u de medicijnen volgens voorschrift inneemt. Uw ziekte komt anders niet tot rust, waardoor gewrichtsbeschadigingen kunnen ontstaan.

Praktisch bij medicijngebruik
Sommige mensen hebben moeite met het doorslikken van tabletten. Bespreek dergelijke problemen altijd open en eerlijk met uw arts, zodat deze naar een alternatief kan zoeken. Heeft u veel medicijnen, dan kan een weekdoosje een oplossing zijn. Dit is verkrijgbaar bij apotheek en drogist. Tegenwoordig is er ook een weekdoosje met ingebouwd wekkertje te koop. Zodat u weet wanneer u welk medicijn moet innemen.

Reist u naar een andere tijdzone? Overleg dan u met uw arts hoe u dan omgaat met het innemen van uw medicijnen.

Medicijnen bij complicaties

Synoviale cyste
Omdat een synoviale cyste ontstaat door ontsteking van het gewrichtskapsel, is het belangrijk om eerst de ontsteking te bestrijden. Hiervoor spuit uw arts een corticosteroïd in het gewricht waar de cyste van uitgaat. Daarna moet het gewricht ten minste een dag rust krijgen.

Uw knie kan een dag gespalkt worden met een afneembare spalk. Bij een cyste vanuit de schouder moet u de schouder enkele dagen ontzien, dus niet zwaar tillen en niet sporten.

Peesontsteking
Bij een hardnekkige peesontsteking die met de juiste geneesmiddelen niet verdwijnt, kan uw arts een injectie met een corticosteroïd geven. Helpt ook dat niet, dan kan hij de peesschede operatief schoonmaken. Hiermee wordt voorkomen dat de pees doorscheurt.

Als de pees toch plotseling doorscheurt, is zo snel mogelijk een operatie nodig om dit te herstellen, anders trekt de pees zich terug en is hij moeilijk terug te vinden.

Zenuwontsteking - neuritis
De basisbehandeling bestaat uit goede klassieke ontstekingsremmers. Als alleen uw gevoel gestoord is, wacht de arts af. Meestal herstelt de zenuw gedeeltelijk of helemaal.

Als u zowel gevoelsstoornissen als verlammingsverschijnselen heeft, is de situatie ernstiger. Uw arts zal u dan een corticosteroïd in een hogere dosering geven, via een infuus. Als de zenuw ernstig beschadigd is, kunnen verlammingsverschijnselen blijven bestaan. Is de zenuw weinig beschadigd, dan kunt u volledig herstellen.

Wanneer de situatie stabiel is en geen verdere verbetering meer te verwachten is, zal uw arts u het corticosteroïd afbouwen. De andere klassieke ontstekingsremmers blijft u natuurlijk gewoon gebruiken. Bij blijvende verlammingsverschijnselen is een revalidatieprogramma nodig en kan het zijn dat u een hulpmiddel nodig heeft: bijvoorbeeld bij een klapvoet een peroneusveer als loophulp.

Bloedvatontsteking - vasculitis
Bij vasculitis zal uw arts in de eerste plaats nagaan of u de juiste medicijnen in de juiste dosering krijgt. Zo nodig krijgt u meerdere klassieke ontstekingsremmers (DMARD's) tegelijk. Meestal wordt prednison in een hogere dosering aan de medicijnen toegevoegd. Als de vasculitis onvoldoende reageert op de medicijnen, kan een van de biologicals een mogelijkheid zijn.

Longvliesontsteking - pleuritis
Als u weinig klachten heeft, past de arts vooral de medicijnen tegen de  reuma aan. U krijgt een ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID) of de arts past de dosering aan. U krijgt nooit meerdere ontstekingsremmende pijnstillers tegelijk.

Als er veel vocht achter uw long zit, is een punctie nodig om dit te verwijderen. Soms is tijdelijk prednison nodig, vooral als er op andere plaatsen tekenen zijn van vasculitis. Een longvliesontsteking kan later nog eens terugkeren.

Hartvliesontsteking - pericarditis
Een hartvliesontsteking kan meerdere oorzaken hebben. Voor een juiste behandeling moet uw arts weten of het door reumatoïde artritis wordt veroorzaakt of door een andere oorzaak.

Sicca-syndroom of Syndroom van Sjögren
Meestal zijn de klachten niet ernstig. De arts bekijkt of uw medicijnen (DMARD's) aangepast moeten worden. Plaatselijke behandeling is mogelijk met middelen als kunsttranen, ooggel en kunstspeeksel.

Pilocarpine stimuleert bijvoorbeeld de traanklier of speekselklier nog eens extra om het laatste beetje vocht dat hij bevat ook uit te scheiden. Maar de bijwerkingen (opvliegers en transpireren) zijn vaak erger dan de kwaal. Daarom wordt pilocarpine alleen in ernstige gevallen gebruikt.

Oogontstekingen
De behandeling hangt af van de ernst en het soort oogontsteking. Bij een lichte oogontsteking kunt u toe met alleen kunsttranen en een ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID). Wel moeten natuurlijk de medicijnen zo goed mogelijk zijn ingesteld. Bij ernstiger oogontstekingen schrijft uw arts prednisondruppels en eventueel prednisontabletten voor.

Ernstige oogontstekingen waarbij blindheid dreigt, zijn zeldzaam. In dat geval krijgt u misschien prednison via een infuus  eventueel samen met cyclofosfamide of een van de biologicals.

Osteoporose
Om osteoporose te voorkomen, zijn 3 dingen belangrijk:

• Uw voeding: voldoende calcium en vitamine
• Voldoende beweging. Want bewegen maakt uw botten sterker. Vooral belasting van de botten heeft effect, zoals wandelen. Maar te veel en te grote belasting, vooral piekbelasting zoals bij springen, is niet goed
• Medicijnen: bisfosfonaat zorgt ervoor dat uw botten beter calcium opnemen
  
  

Wondjes bij reumatoïde artritis
Bij reumatoïde artritis kunnen wondjes ontstaan door 2 oorzaken.

• Wondjes door vasculitis: In dit geval zal uw arts uw medicijnen (DMARD's) zo goed mogelijk instellen. Als de vasculitis op meerdere plaatsen in het lichaam aanwezig is, krijgt u een hoge dosering prednison in combinatie met een DMARD, zoals cyclofosfamide of azathioprine. Belangrijk is ook dat de wondjes schoon blijven. U kunt ze eventueel laten verzorgen door een wijkverpleegkundige. Bij een infectie met een bacterie heeft u een antibioticum nodig. Als de wonden groot zijn en de vasculitis is goed behandeld, kan plastische chirurgie nodig zijn om de wonden sneller dicht te laten groeien
• Wondjes door drukplekken: bijvoorbeeld tussen de tenen door vergroeiing vanwege reumatoïde artritis. Allereerst kan een podotherapeut u adviezen geven over geschikte schoenen en over wondverzorging. Ook kan hij een orthese maken om de stand van uw tenen aan te passen. Zo worden drukplekken ontzien. Helpt dit onvoldoende? In een operatie kan de stand van uw tenen worden veranderd
  
  

Tussenwervelschijfontsteking
Een discitis of tussenwervelschijfontsteking hoeft niet apart te worden behandeld. Wel moeten uw reumamedicijnen eventueel verbeterd worden. Een voldoende hoeveelheid ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's) tegen de rugpijn is genoeg. Als de ontsteking door een bacterie is veroorzaakt, krijgt u antibiotica. Maar eerst is natuurlijk uitgebreid onderzoek nodig.